Gjithçka mund të fillojë me dhimbje në pjesën e poshtme të barkut, por gjendja mund të përkeqësohet me shpejtësi. Përhapja e baktereve jashtë zorrës mund të shkaktojë peritonit dhe sepsë. Ja cilat simptoma paralajmërojnë rrezikun dhe pse ndërhyrja e hershme është vendimtare
Divertikulat janë zgjatime të vogla në formë qeskash që krijohen në murin e zorrës së trashë. Te shumica e njerëzve nuk shkaktojnë shqetësime dhe shpesh zbulohen rastësisht gjatë ekzaminimeve.
Megjithatë, kur një divertikul inflamohet dhe muri i tij çahet, bakteret dhe përmbajtja e zorrës mund të depërtojnë në indet përreth ose në zgavrën e barkut, duke shkaktuar infeksion serioz.
Kjo gjendje quhet perforacion i divertikulit dhe, në rastet më të rënda, mund të kërkojë ndërhyrje kirurgjikale urgjente.
Çfarë ndodh në organizëm kur çahet divertikuli?
Prania e divertikulave quhet divertikulozë, ndërsa inflamacioni i tyre njihet si divertikulit.
Perforacioni është një nga komplikimet më serioze të divertikulitit. Kur krijohet një hapje në murin e zorrës, bakteret mund të përhapen jashtë saj.
Pasojat varen nga madhësia e perforacionit dhe aftësia e indeve përreth për ta kufizuar infeksionin.
Një perforacion i vogël, i lokalizuar, mund të shkaktojë inflamacion ose absces pranë zorrës. Ndërsa përhapja e përmbajtjes së saj në zgavrën abdominale mund të shkaktojë peritonit.
Është e rëndësishme të dallohet perforacioni nga gjakderdhja divertikulare. Kjo e fundit ndodh kur dëmtohet një enë gjaku dhe mund të shfaqet edhe pa dhimbje, ndërsa perforacioni përfshin dëmtimin e murit të zorrës.
Cilat simptoma paralajmërojnë perforacionin?
Divertikuliti zakonisht shkakton dhimbje në pjesën e poshtme të majtë të barkut, e cila mund të fillojë papritur ose të intensifikohet gradualisht.
Mund të shoqërohet me temperaturë, të dridhura, të përziera, kapsllëk ose diarre.
Këto simptoma nuk dëshmojnë domosdoshmërisht perforacion, por përkeqësimi i tyre kërkon vlerësim të menjëhershëm.
Veçanërisht shqetësuese janë dhimbja shumë e fortë, barku i ngurtë dhe i ndjeshëm në prekje, të vjellat e vazhdueshme dhe fryrja e theksuar.
Pamundësia për të nxjerrë gazra ose jashtëqitje mund të tregojë edhe pengesë të zorrëve.
Konfuzioni, frymëmarrja e shpejtë, zbehja e theksuar, dobësia dhe rënia e tensionit arterial mund të paralajmërojnë sepsë, një reagim kërcënues për jetën ndaj infeksionit.
Në këto raste duhet kërkuar menjëherë ndihmë urgjente, pa pritur që simptomat të kalojnë vetvetiu.
Pse abscesi, peritoniti dhe sepsa janë kaq të rrezikshme?
Kur organizmi arrin ta kufizojë infeksionin, mund të formohet abscesi, një grumbullim qelbi pranë zorrës ose brenda zgavrës abdominale.
Nëse bakteret përhapen në zgavrën e barkut, mund të zhvillohet peritoniti, inflamacion i cipës që mbulon organet abdominale.
Peritoniti nga perforacioni i zorrës kërkon trajtim urgjent spitalor dhe shpesh ndërhyrje kirurgjikale.
Infeksioni i rëndë mund të shkaktojë sepsë, me çrregullime të qarkullimit të gjakut dhe dëmtime të organeve.
Sipas udhëzimeve të World Society of Emergency Surgery, trajtimi përcaktohet nga përhapja e infeksionit, rezultatet e tomografisë dhe gjendja e përgjithshme e pacientit.
Si diagnostikohet perforacioni i divertikulit?
Mjeku vlerëson dhimbjen dhe ndjeshmërinë e barkut, temperaturën, pulsin, tensionin arterial dhe shenjat e infeksionit.
Analizat e gjakut ndihmojnë në vlerësimin e inflamacionit dhe gjendjes së përgjithshme.
Tomografia e kompjuterizuar (CT) e abdomenit është ekzaminimi kryesor për zbulimin e komplikimeve. Ajo mund të tregojë ajër jashtë zorrës, grumbullime lëngjesh, abscese dhe përhapjen e inflamacionit.
Edhe Shoqata Amerikane e Gastroenterologjisë rekomandon CT-në për vlerësimin e komplikimeve te pacientët me simptoma të rënda.
Kur është i domosdoshëm operacioni urgjent?
Jo çdo perforacion kërkon operacion. Te pacientët e qëndrueshëm, me perforacion të kufizuar, mund të përdoren antibiotikët dhe monitorimi i kujdesshëm spitalor.
Absceset më të mëdha mund të kërkojnë drenazh, përmes një kateteri që largon qelbin.
Megjithatë, perforacioni i lirë me peritonit të përhapur, përkeqësimi i gjendjes ose infeksioni që nuk kontrollohet kërkojnë vlerësim për operacion urgjent.
Kirurgu mund të heqë segmentin e dëmtuar të zorrës dhe, kur kushtet e lejojnë, të bashkojë skajet e shëndetshme.
Te disa pacientë nevojitet krijimi i stomës, një hapje në murin abdominal përmes së cilës jashtëqitja mblidhet në qese të posaçme. Stoma mund të jetë e përkohshme ose e përhershme.
Trajtimi i hershëm mund të parandalojë komplikimet më të rënda. Prandaj, dhimbja e fortë e barkut me përkeqësim të përgjithshëm nuk duhet nënvlerësuar. /Telegrafi/