Një dhimbje e vogël, një ndryshim në trup apo një simptomë e zakonshme mund të shkaktojnë frikë nga sëmundjet e rënda. Edhe kur kontrollet mjekësore janë normale, qetësia mund të zgjasë vetëm pak. Psikologët shpjegojnë pse ndodh kjo dhe si mund të ndërpritet rrethi i shqetësimit
Të shqetësohemi për shëndetin është krejtësisht normale. Një simptomë e pazakontë mund të na shtyjë të kërkojmë këshillën e mjekut ose të bëjmë analiza. Por çfarë ndodh kur frika nga sëmundjet fillon të na shoqërojë çdo ditë, edhe kur rezultatet mjekësore janë të mira?
Për disa njerëz, çdo ndryshim trupor shndërrohet në burim shqetësimi. Një dhimbje koke mund të interpretohet si shenjë e një sëmundjeje serioze, ndërsa rrahjet e shpejta të zemrës mund të nxisin frikën nga një problem kardiak.
Kur mendimet për sëmundjet bëhen të vazhdueshme dhe ndikojnë në jetën e përditshme, mund të bëhet fjalë për ankth shëndetësor.
Kur frika nga sëmundjet nuk është më shqetësim i zakonshëm?
Ankthi shëndetësor karakterizohet nga frika e tepruar se personi ka ose mund të zhvillojë një sëmundje të rëndë.
Kjo frikë mund të ndikojë në punë, marrëdhënie, gjumë dhe aktivitete të zakonshme.
Sipas Shërbimit Kombëtar Shëndetësor Britanik (NHS), personat me ankth shëndetësor shpesh kontrollojnë trupin, kërkojnë vazhdimisht siguri nga të tjerët ose shqetësohen se mjekët kanë humbur ndonjë diagnozë.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se simptomat janë të imagjinuara. Shqetësimet fizike mund të jenë reale dhe kërkojnë vlerësim të kujdesshëm.
Termi hipokondri përdoret shpesh në gjuhën e përditshme, por jo çdo person që frikësohet nga sëmundjet plotëson kriteret e një çrregullimi psikologjik.
Pse analizat normale nuk e largojnë gjithmonë frikën?
Një nga karakteristikat e ankthit shëndetësor është nevoja e përsëritur për t’u siguruar se gjithçka është në rregull.
Personi kryen analiza, konsultohet me mjekë ose kërkon simptoma në internet. Rezultatet normale sjellin qetësim, por shpesh vetëm përkohësisht.
Pas disa ditësh mund të shfaqet mendimi: Po sikur analiza të mos e ketë zbuluar problemin?
Kështu krijohet një rreth i vazhdueshëm shqetësimi, kontrolli dhe lehtësimi afatshkurtër.
Vetë ankthi mund të shkaktojë simptoma fizike, si rrahje të shpejta zemre, marramendje, djersitje dhe dhimbje koke, të cilat mund të interpretohen gabimisht si shenja sëmundjeje.
Foto: Media_photos
Kur duhet kërkuar ndihmë profesionale?
Ndihma rekomandohet kur mendimet për sëmundjet zënë një pjesë të konsiderueshme të ditës ose pengojnë funksionimin normal.
Vlerësimi fillon te mjeku, i cili shqyrton simptomat, historinë shëndetësore dhe nevojën për ekzaminime.
Psikologu ose psikiatri mund të vlerësojë më pas intensitetin e frikës, kohëzgjatjen dhe ndikimin në sjelljen e përditshme.
Trajtimi i ankthit nuk nënkupton shpërfilljen e simptomave të reja apo ndërprerjen e kontrolleve të nevojshme mjekësore.
Qëllimi është të krijohet një mënyrë e ekuilibruar e kujdesit për shëndetin, pa kontrolle të panevojshme të përsëritura.
Çfarë tregoi një studim me 444 pacientë?
Një studim klinik i njohur si CHAMP, i botuar në revistën shkencore The Lancet, përfshiu 444 pacientë me ankth shëndetësor.
Studiuesit krahasuan terapinë kognitive-bihejviorale, të përshtatur për ankthin shëndetësor, me kujdesin e zakonshëm mjekësor.
Pas një viti, grupi që mori psikoterapi pati përmirësim më të madh të ankthit, me një dallim mesatar prej 2,98 pikësh në shkallën e përdorur.
Në nivelin normal të ankthit shëndetësor arritën 13,9 për qind e pjesëmarrësve që morën terapi, krahasuar me 7,3 për qind në grupin tjetër.
Rezultatet tregojnë se psikoterapia mund të ndihmojë, megjithëse përmirësimi nuk nënkupton zhdukjen e plotë të shqetësimeve te çdo pacient.
Si të mos lejoni që frika nga sëmundjet t’ju kontrollojë jetën?
Një hap i dobishëm është të vëreni sa shpesh kontrolloni trupin, kërkoni informacione mjekësore në internet ose kërkoni siguri nga të tjerët.
Mund të ndihmojë edhe shënimi i mendimeve shqetësuese dhe shqyrtimi i shpjegimeve alternative, pa nxjerrë menjëherë përfundimin më të frikshëm.
Aktiviteti fizik i përshtatshëm, gjumi i rregullt, teknikat e relaksimit dhe rikthimi gradual në aktivitetet e shmangura mund të plotësojnë trajtimin profesional.
Nëse këto masa nuk mjaftojnë, mjeku mund të rekomandojë psikoterapi, barna ose kombinimin e tyre.
Kujdesi për shëndetin është i domosdoshëm, por kur frika nga sëmundjet bëhet më e rëndë se vetë shqetësimi fizik, edhe ajo meriton vëmendje dhe trajtim. /Telegrafi/