Regjistrimet audio të publikuara nga mediat spanjolle kanë zbuluar komunikimet mes makinistëve dhe qendrës së kontrollit hekurudhor në minutat para aksidentit tragjik të trenave në Spanjë, ku të paktën 69 persona humbën jetën dhe dhjetëra të tjerë u plagosën.
Autoritetet po hetojnë shkaqet e aksidentit, i cili ndodhi të mërkurën në mëngjes, kur një tren që udhëtonte nga Madridi drejt Sevillas u përplas me një tren tjetër që qëndronte i ndalur në shina.
Tri regjistrime audio, që përmbajnë komunikime mes qendrës së kontrollit në Madrid dhe dy makinistëve, duket se tregojnë se njërit prej trenave iu dha leje të vazhdonte lëvizjen, megjithëse treni tjetër, rreth 25 kilometra më përpara, kishte mbetur i bllokuar.
Kryeministri spanjoll, Pedro Sánchez, i cili vizitoi vendin e aksidentit, tha se autoritetet po punojnë “ditë e natë” për të zbardhur çdo detaj të tragjedisë, transmeton Telegrafi.
Publikimi i regjistrimeve vjen në kohën kur Spanja ka nisur tri ditë zie kombëtare për një nga aksidentet më të rënda hekurudhore në historinë moderne të Evropës.
Treni i kompanisë shtetërore Renfe kishte 397 pasagjerë në bord, ndërsa treni që ndodhej përpara tij, i operatorit privat Iryo, transportonte 147 pasagjerë.
Sipas raportimeve, një problem në sistemin automatik të sinjalizimit, i shkaktuar nga një defekt kompjuterik, kishte detyruar të gjithë trenat të ndalonin në segmentin e prekur të hekurudhës.
Megjithatë, sipas ministrit spanjoll të Transportit, Óscar Puente, trenit të Renfes më vonë iu dha gabimisht urdhri për të vazhduar lëvizjen.
Në njërin prej regjistrimeve, një operator i qendrës së kontrollit komunikon me makinistin e trenit të Renfes, i cili po udhëtonte pas trenit tjetër dhe kishte hasur disa probleme teknike.
Pas disa shkëmbimeve, operatori i thotë makinistit: “Vazhdoni udhëtimin dhe më pas lëvizni sipas sistemit alternativ të sinjalizimit anësor, me shpejtësi normale dhe në kushte normale operimi”.
Makinisti kërkon konfirmim: “Me shpejtësi normale?”. Operatori përgjigjet: “Po”.
Sistemi i sinjalizimit anësor shërben si alternativë kur sistemi automatik i sinjalizimit ose transmetimit të të dhënave pëson defekt.
Në një regjistrim tjetër, makinisti i trenit të kompanisë Iryo njofton qendrën e kontrollit se kishte humbur komunikimin me sistemin e kontrollit të trenit dhe se mjeti nuk po lëvizte.
“Treni është i ndalur përpara sinjalit hyrës në Urda”, dëgjohet duke thënë makinisti. Pas disa shkëmbimeve, atij i thuhet të rifillojë udhëtimin normalisht.
Megjithatë, në një komunikim të mëvonshëm, makinisti i Iryos kontakton sërish qendrën e kontrollit dhe njofton se nuk mund ta niste trenin.
“Treni nuk më lejon ta kontrolloj sistemin e sigurisë. Për këtë arsye, ende jam i ndalur përpara sinjalit hyrës”, thotë ai.
Ky regjistrim sugjeron se qendra e kontrollit ishte njoftuar se treni i Iryos vazhdonte të qëndronte i ndalur, ndërsa treni i Renfes po afrohej.
Kompania Iryo deklaroi se treni i saj ishte “goditur nga prapa” nga treni tjetër.
Ministri i Transportit, Óscar Puente, e cilësoi si “të pashpjegueshëm” vendimin për t’u dhënë trenave urdhër që të rifillonin lëvizjen pa kufizime shpejtësie.
Publikimi i regjistrimeve audio ka shkaktuar reagime edhe në skenën politike spanjolle. Alberto Ibáñez, deputet i platformës së majtë Sumar, i përshkroi rrjedhjet e regjistrimeve si “të neveritshme” në një reagim në platformën X.
Ndërkaq, Irene Montero, kandidate për kryeministre nga partia e majtë Podemos, paralajmëroi kundër përqendrimit të përgjegjësisë te një punonjës i vetëm. Ajo tha se makinistët dhe ekspertët kanë paralajmëruar prej vitesh për rreziqet që, sipas tyre, lidhen me liberalizimin e sektorit hekurudhor.
Nga vendi i aksidentit, Sánchez tha se përveç mbështetjes për familjet e viktimave, autoritetet po punojnë për të zbardhur plotësisht ngjarjen dhe për të forcuar masat e sigurisë, në mënyrë që një tragjedi e tillë të mos përsëritet.
Shumica e politikanëve spanjollë kanë anuluar paraqitjet publike dhe kanë pezulluar fushatat në prag të zgjedhjeve të parakohshme të 29 nëntorit. Përjashtim ka bërë partia e ekstremit të djathtë Vox, udhëheqësi i së cilës, Santiago Abascal, tha se partia e tij nuk do të merrte pjesë në atë që e cilësoi si përpjekje për të “përdorur zinë për të heshtur kritikat” ndaj infrastrukturës hekurudhore të vendit.
Gjatë natës, rreth 1.500 persona u mblodhën para ndërtesës së Ministrisë së Transportit në Madrid, raportoi transmetuesi spanjoll TVE. Protestuesit kërkuan kryesisht dorëheqjen e kryeministrit Sánchez dhe ministrit Puente.
Policia përdori gaz lotsjellës për të shpërndarë turmën, pasi protestuesit hodhën shishe dhe flakadanë. Sipas raportimeve, nuk pati të lënduar apo të arrestuar.
Ndërkohë, makinistët e trenave zhvilluan të enjten grevën e paralajmëruar. Sindikata spanjolle e makinistëve, Semaf, tha se greva po mbahej “në mbrojtje të sigurisë hekurudhore”.
Kreu i Partisë Popullore, partia kryesore opozitare në Spanjë, Alberto Núñez Feijóo, deklaroi se qytetarët kanë të drejtë të dinë se çfarë po ndodh me infrastrukturën e vendit.
Në vendin e aksidentit, ekipet e emergjencës punuan gjatë gjithë natës nën ndriçimin e fuqishëm të projektorëve, duke prerë vagonët e deformuar për të nxjerrë viktimat. Shumë prej personave që humbën jetën ende nuk janë identifikuar.
Sipas Ministrisë së Brendshme të Spanjës, qindra punonjës janë angazhuar në operacionet e kërkim-shpëtimit. Dronët dhe helikopterët po përdoren për të lokalizuar viktimat dhe për të larguar rrënojat.
Një zëdhënës i Gardës Civile spanjolle i tha BBC-së se në operacion janë angazhuar më shumë se 900 pjesëtarë nga njësi të ndryshme të specializuara, ndërsa përparësi kryesore mbetet identifikimi i trupave.
Autoritetet nuk kanë dhënë një afat se sa mund të zgjasë procesi, por u kanë bërë thirrje familjeve që kanë të afërm të zhdukur të paraqiten në qendrat lokale për të dhënë mostra të ADN-së.
Dëshmitarët e aksidentit kanë përshkruar skena kaotike, me pasagjerë të plagosur, njerëz të bllokuar në ulëset e tyre dhe tym që përhapej nëpër vagonë. Njëri prej vagonëve mori flakë.
Familjarët e pasagjerëve vazhduan gjatë së mërkurës në mbrëmje të kërkonin informacione për të afërmit që udhëtonin me njërin prej dy trenave.
Garda Civile ka hapur zyra në Madrid, Toledo, Sevilla dhe Córdoba për të trajtuar raportimet për persona të zhdukur. Autoritetet theksuan se identifikimi i tyre dhe marrja e mostrave të ADN-së janë prioritet për të mundësuar gjetjen e familjeve.
Aksidenti i së mërkurës është më i rëndi në Spanjë që nga viti 2013, kur 80 persona humbën jetën në një aksident hekurudhor pranë Santiago de Compostela, në veriperëndim të vendit. /Telegrafi/