Një zakon i mbrëmjes, orët e gjata pa lëvizur dhe mënyra si e konsumoni kafenë mund të ndikojnë në kontrollin e glukozës, edhe kur kujdeseni për ushqimin
Kur niveli i sheqerit në gjak fillon të luhatet, shumica e njerëzve e kërkojnë menjëherë shkakun te ushqimi. Ëmbëlsirat, produktet e brumit dhe makaronat janë ndër të parat që konsiderohen përgjegjëse. Megjithatë, ushqimi nuk është faktori i vetëm që ndikon në nivelin e glukozës.
Disa zakone që i përsërisim çdo ditë mund të ndikojnë në mënyrën se si organizmi e përdor insulinën dhe e rregullon sheqerin në gjak. Ndër to janë gjumi i pamjaftueshëm, qëndrimi i gjatë ulur dhe konsumimi i kafesë.
Veçanërisht interesant është ndikimi i zakoneve të mbrëmjes. Nëse shkoni vazhdimisht vonë në shtrat dhe nuk flini mjaftueshëm, pasojat nuk kufizohen vetëm te lodhja që ndieni mëngjesin tjetër.
1. Gjumi i pamjaftueshëm: Zakoni i mbrëmjes që ndikon në metabolizëm
Qëndroni zgjuar deri vonë, shikoni edhe një episod të serialit të preferuar ose kaloni më shumë kohë në telefon, duke menduar se gjumin do ta kompensoni ditën tjetër.
Por, kur kjo përsëritet vazhdimisht, mungesa e gjumit mund të ndikojë në ndjeshmërinë e organizmit ndaj insulinës, hormonit që ndihmon qelizat ta përdorin glukozën.
Sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), edhe një natë me gjumë të pamjaftueshëm mund ta bëjë organizmin ta përdorë insulinën më pak me efikasitet.
Situata bëhet më problematike kur gjumi i dobët shndërrohet në zakon. Lodhja e ditës tjetër shpesh shoqërohet me më pak aktivitet fizik, ndërsa te disa njerëz mund të rritet dëshira për ushqime të pasura me kalori dhe karbohidrate.
Prandaj, gjumi cilësor nuk është i rëndësishëm vetëm për t’u zgjuar të çlodhur. Një orar i rregullt dhe të paktën shtatë orë gjumë në natë për shumicën e të rriturve janë pjesë e kujdesit për shëndetin metabolik.
Foto: Prostock-studio
2. Qëndrimi ulur për orë të tëra: Pse muskujt kanë nevojë për lëvizje?
Puna para kompjuterit, vozitja e makinës dhe më pas disa orë para televizorit mund të bëjnë që pjesën më të madhe të ditës ta kaloni ulur.
Gjatë aktivitetit fizik, muskujt përdorin glukozën si burim energjie. Kur lëvizni pak, zvogëlohet edhe shfrytëzimi i saj nga muskujt.
Sipas Shoqatës Amerikane të Diabetit (ADA), ndërprerja e qëndrimit të gjatë ulur me periudha të shkurtra lëvizjeje mund të përmirësojë kontrollin e glukozës, veçanërisht te personat me diabet të tipit 2.
Kjo nuk do të thotë se duhet të bëni ushtrime të lodhshme pas çdo vakti.
Edhe një ecje e lehtë prej 10–15 minutash pas ngrënies mund të ndihmojë në uljen e rritjes së glukozës pas ushqimit. Nëse punoni ulur, përpiquni të ngriheni dhe të lëvizni për disa minuta çdo gjysmë ore.
3. Kafeja mund të ndikojë në sheqerin në gjak, por jo njësoj te të gjithë
Për shumë njerëz, kafeja është pjesë e pandashme e mëngjesit. Megjithatë, ndikimi i saj në nivelin e glukozës varet nga mënyra si konsumohet dhe nga reagimi individual i organizmit.
Problemi më i dukshëm janë shtesat që përdoren shpesh: sheqeri, shurupet e ëmbëlsuara dhe kremrat me përmbajtje të lartë sheqeri.
Këta përbërës mund ta rrisin ndjeshëm sasinë e sheqerit që merrni përmes një filxhani kafeje.
Por edhe kafeina, pa shtimin e sheqerit, mund të ndikojë përkohësisht në mënyrën si organizmi reagon ndaj insulinës.
Sipas Mayo Clinic, te shumica e të rriturve të shëndetshëm kafeina nuk shkakton ndryshime të dukshme të glukozës. Megjithatë, te disa persona me diabet ajo mund të ndikojë në nivelin e sheqerit, ndërsa te të tjerët nuk shkakton ndryshime të rëndësishme.
Për këtë arsye, personat me diabet ose prediabet duhet të vëzhgojnë reagimin e organizmit dhe të këshillohen me mjekun nëse vërejnë luhatje të përsëritura.
Ndryshimet e vogla që mund të bëjnë dallimin
Kontrolli i sheqerit në gjak nuk varet vetëm nga shmangia e ëmbëlsirave. Gjumi i rregullt, aktiviteti fizik dhe kujdesi ndaj pijeve që konsumoni janë po ashtu pjesë e rëndësishme e shëndetit metabolik.
Këto zakone nuk ndikojnë njësoj te të gjithë dhe nuk mund të thuhet se e rrisin sheqerin më shumë sesa ëmbëlsirat në çdo rast.
Megjithatë, përmirësimi i tyre mund të ndihmojë në ruajtjen e niveleve më të qëndrueshme të glukozës dhe në uljen e rrezikut të çrregullimeve metabolike afatgjata. /Telegrafi/