Jeta në Amerikë më nuk ishte shumë atraktive, prandaj eksplorimi i botës ishte mundësi e mirë për familjen e Chris dhe Terra Hagan, çiftit që, me pesë fëmijë, vendosën që të vinin në Ballkan për të parë se si është jeta këndej.
Ata vizituan shumë shtete, por Kosova ishte destinacioni final i tyre. Jetesa në Kosovë, njerëzit e dashur, kultura interesante, por edhe ushqimi e muzika, janë disa nga detajet që e bindën këtë familje të jetonte në shtetin tonë.
Që të shtatë, kanë nisur edhe mësimin e gjuhës shqipe dhe po i inkurajojnë të tjerët që ta vizitojnë Kosovën, e cila, sipas tyre, meriton më shumë vëmendje ndërkombëtare dhe nuk është vetëm ajo pjesë që paraqitet në media, me luftëra e konflikte.
Chris, në një intervistë për Telegrafin, ka ndarë eksperiencën që po përjeton, madje ka folur edhe për viralitetin që kanë marrë si familje në faqet e tyre në Instagram apo Facebook.
Më poshtë keni edhe këtë intervistë për amerikanët e pasionuar pas Kosovës!
Telegrafi: Çfarë ju shtyu që të shpërnguleshit në Kosovë dhe me çfarë po merreni aktualisht këtu?
Chris Hagan: Udhëtimi ynë në fakt filloi me një vendim shumë më të madh: të linim pas mënyrën tradicionale të jetesës që kishim ndërtuar në Shtetet e Bashkuara dhe të eksploronim botën së bashku si familje.
Në shtator të vitit 2025, u larguam nga Amerika me fëmijët tanë, të vendosur për të përjetuar kultura të ndryshme, për të njohur njerëz të rinj dhe për të krijuar kujtime që do të na mbeten gjatë gjithë jetës. Donim që fëmijët tanë të kuptonin se bota është shumë më e madhe se komunitetet ku janë rritur dhe se përjetimi i jetës përtej zonës së rehatisë ka një vlerë të jashtëzakonshme.
Udhëtimet tona na çuan në disa vende evropiane, përfshirë Greqinë, Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, përpara se të mbërrinim në Kosovë në qershor të vitit 2026.
Ajo që fillimisht ishte thjesht një destinacion tjetër në udhëtimin tonë, është shndërruar në diçka shumë më domethënëse. Kemi krijuar një lidhje të sinqertë me vendin dhe njerëzit e tij.
Sot jetojmë në Prishtinë me pesë fëmijët tanë. Punoj në distancë si konsulent për ndryshimin e karrierës, duke ndihmuar profesionistët të përballojnë ndryshimet në karrierë, të përmirësojnë CV-të, të përgatiten për intervista dhe të identifikojnë mundësi të reja punësimi. Gjithashtu, drejtoj biznesin tim të konsulencës.
Së bashku, krijojmë përmbajtje për familjen dhe udhëtimet në rrjetet sociale, duke ndarë përvojat tona si amerikanë që jetojnë në Kosovë. Përmes videove tona, shpresojmë t’u prezantojmë më shumë njerëzve në mbarë botën bukurinë, kulturën, mikpritjen dhe jetën e përditshme që e bëjnë këtë vend të veçantë.
Telegrafi: Çfarë kishit dëgjuar për Kosovën para se të vinit dhe si ndryshuan përshtypjet tuaja pasi e keni parë vendin nga afër?
Chris Hagan: Para se të mbërrinim, njohuritë tona për Kosovën ishin relativisht të kufizuara. Ashtu si shumë amerikanë, pjesa më e madhe e asaj që dinim lidhej me historinë e vendit, konfliktin e fundit të viteve 1990 dhe përfshirjen e Shteteve të Bashkuara në rajon.
Fatkeqësisht, kur njerëzit jashtë Ballkanit dëgjojnë për Kosovën, perceptimi i tyre ndonjëherë formohet më shumë nga e kaluara e saj sesa nga vendi që është bërë sot.
Përvoja e drejtpërdrejtë në Kosovë e ndryshoi plotësisht këndvështrimin tonë.
Ajo që na befasoi më shumë nuk ishin vetëm peizazhet e bukura, qytetet plot gjallëri apo kostoja e përballueshme e jetesës. Ishin njerëzit.
Që nga fillimi, kemi përjetuar një ngrohtësi, bujari dhe mikpritje që na ka bërë të ndihemi vërtet të mirëpritur. Njerëzit na janë afruar thjesht për t’u prezantuar, për të na ofruar ndihmë ose për të shprehur kënaqësinë e tyre që një familje amerikane kishte zgjedhur të kalonte kohë në vendin e tyre.
Një nga zbulimet më domethënëse ka qenë dashuria dhe vlerësimi që shumë kosovarë kanë për Shtetet e Bashkuara. Si amerikanë, kjo lidhje e ka bërë përvojën tonë edhe më të veçantë.
Erdhëm në Kosovë duke ditur relativisht pak për vendin. Tani e gjejmë veten duke ndarë historinë e tij me njerëz nga e gjithë bota.
Telegrafi: Sa jeni përshtatur me jetën këtu? A keni mësuar ndonjë fjalë shqip? Nëse po, a mund t’i ndani disa me ne?
Chris Hagan: Mendojmë se jemi përshtatur shumë mirë, veçanërisht duke pasur parasysh se po e ndërtojmë jetën në një vend të ri me pesë fëmijë të vegjël!
Natyrisht, ka dallime mes jetës në Amerikë dhe asaj në Kosovë. Nga blerjet dhe transporti deri te komunikimi dhe rutinat e përditshme, gjithçka ka kërkuar njëfarë përshtatjeje.
Megjithatë, kemi mësuar t’i përqafojmë këto dallime, në vend që t’i krahasojmë vazhdimisht me atë që jemi mësuar të përjetojmë në Shtetet e Bashkuara.
Një nga pjesët më të këndshme të përvojës sonë ka qenë mësimi i gjuhës shqipe.
Sigurisht, ende nuk e flasim rrjedhshëm, por kemi mësuar disa fjalë dhe shprehje, përfshirë:
- “Përshëndetje” – Hello
- “Faleminderit” – Thank you
- “Mirëmëngjes” – Good morning
- “Mirëdita” – Good day
- “Natën e mirë” – Good night
- “Shumë mirë” – Very good
- “Të dua” – I love you
Edhe fëmijët tanë po njihen me gjuhën dhe na pëlqen t’i ndajmë ato momente në rrjetet sociale.
Kemi zbuluar se edhe thjesht përpjekja për të folur shqip u sjell buzëqeshje njerëzve. Shqiptarët duket se e vlerësojnë sinqerisht kur të huajt përpiqen ta mësojnë gjuhën e tyre, edhe kur shqiptimi ynë nuk është i përsosur!
Telegrafi: A keni provuar ushqime tradicionale shqiptare? Cilat gatime ju kanë pëlqyer më shumë? A mund të ndani një përvojë të paharrueshme që lidhet me kuzhinën shqiptare?
Ushqimi ka qenë padyshim një nga pikat më të bukura të përvojës sonë në Kosovë!
Kemi shijuar eksplorimin e restoranteve lokale, furrave të bukës dhe përvojave tradicionale të të ngrënit. Një nga gjërat që kemi vlerësuar veçanërisht është rëndësia që ka ushqimi në bashkimin e njerëzve.
Në Amerikë, vaktet ndonjëherë mund të jenë të nxituara, sepse të gjithë janë të zënë me punë, shkollë dhe përgjegjësi të tjera. Këtu kemi vënë re se të ngrënit shpesh është më shoqëror dhe më i qetë.
Ajo që e bën këtë përvojë veçanërisht të paharrueshme është mikpritja që shoqëron ushqimin. Nuk është e pazakontë që njerëzit të na rekomandojnë gatime, të na shpjegojnë se si përgatitet diçka ose të na inkurajojnë të provojmë diçka të re.
Kemi kuptuar se përjetimi i kuzhinës shqiptare nuk ka të bëjë vetëm me ngrënien e një vakti. Ai lidhet edhe me përjetimin e kulturës dhe bujarisë së njerëzve.
Si familje me pesë fëmijë, i vlerësojmë veçanërisht vendet ku familjet janë të mirëpritura dhe ku ndarja e një vakti shihet si mundësi për të kaluar kohë cilësore së bashku.
Telegrafi: Çfarë keni dëgjuar ose vënë re për traditat shqiptare, veçanërisht për jetën familjare? Familjet shqiptare njihen shpesh për numrin e madh të fëmijëve. Cilat janë përshtypjet tuaja për këtë aspekt të kulturës?
Chris Hagan: Kjo është një nga gjërat që vlerësojmë më shumë në Kosovë.
Si prindër të pesë fëmijëve, familja është në qendër të pothuajse gjithçkaje që bëjmë. Vendimi ynë për të udhëtuar jashtë vendit u motivua kryesisht nga dëshira për të kaluar më shumë kohë cilësore së bashku dhe për t’u dhënë fëmijëve përvoja që shkojnë përtej një klase tradicionale apo mjedisit të njohur.
Kemi vënë re se marrëdhëniet familjare kanë një rëndësi të jashtëzakonshme në kulturën shqiptare.
Duket se ekziston një respekt i thellë për prindërit, gjyshërit, fëmijët dhe anëtarët e tjerë të familjes së gjerë. Shpesh shohim disa breza që kalojnë kohë së bashku, qoftë duke shëtitur nëpër qytet, duke ngrënë apo duke u mbledhur në kafene lokale.
Një gjë që na ka bërë përshtypje është mënyra e ngrohtë se si njerëzit reagojnë ndaj fëmijëve tanë.
Në disa vende, udhëtimi me pesë fëmijë të vegjël mund të të bëjë të ndihesh sikur po i shqetëson të tjerët. Në Kosovë, shpesh kemi përjetuar të kundërtën. Njerëzit buzëqeshin, pyesin për fëmijët tanë dhe tregojnë interes të sinqertë për familjen tonë.
Edhe pse madhësia e familjeve ndryshon natyrshëm në shoqërinë moderne, ne e admirojmë rëndësinë që i kushtohet unitetit familjar, besnikërisë dhe mbështetjes së ndërsjellë.
Për ne, kjo është një nga arsyet pse jemi ndier kaq rehat në Kosovë. Familja këtu nuk është thjesht diçka për të cilën flitet. Është diçka që e shohim të pasqyruar në jetën e përditshme.
Telegrafi: A dëgjoni muzikë shqiptare? Nëse po, cilët artistë shqiptarë ju pëlqejnë më shumë?
Chris Hagan: Patjetër që jemi njohur me muzikën shqiptare që nga mbërritja në Kosovë, qoftë në restorante, dyqane, kafene apo përmes rrjeteve sociale.
Muzika është një pjesë shumë e rëndësishme e njohjes së kulturës së një vendi dhe na ka pëlqyer të dëgjojmë tingujt dhe stilet e ndryshme që janë të njohura këtu.
Ende jemi duke zbuluar artistë shqiptarë dhe duke mësuar më shumë për skenën muzikore vendase, ndaj nuk do të donim të hiqeshim sikur jemi ekspertë në këtë fushë!
Telegrafi: Çfarë do t’u thoshit njerëzve që po mendojnë ta vizitojnë Kosovën? A do t’ua rekomandonit dhe pse?
Chris Hagan: Pa asnjë hezitim, do ta rekomandonim vizitën në Kosovë.
Në fakt, një nga arsyet kryesore pse jemi bërë kaq të apasionuar pas krijimit të përmbajtjes këtu është bindja jonë se ky vend meriton shumë më tepër vëmendje ndërkombëtare.
Kosova ofron një ndërthurje të peizazheve të bukura, historisë interesante, ushqimit të shijshëm, komuniteteve mikpritëse dhe mundësive për të udhëtuar me kosto relativisht të përballueshme.
Por, më e rëndësishmja, besojmë se vizitorët do ta mbajnë mend mënyrën se si i kanë bërë të ndihen njerëzit.
Ka diçka të veçantë kur viziton një vend ku të panjohurit janë të gatshëm të ndajnë një pjesë të kohës së tyre për të të ndihmuar, për të biseduar me ty ose për të të bërë të ndihesh i mirëpritur.
Do t’i inkurajonim njerëzit, veçanërisht amerikanët, të mos i krijojnë përshtypjet për Kosovën vetëm nga titujt e lajmeve, ngjarjet historike apo paragjykimet.
Ejani dhe përjetojeni vetë.
Shëtisni nëpër Prishtinë, eksploroni Prizrenin, vizitoni malet, provoni restorantet lokale dhe gjeni kohë për të biseduar me njerëzit.
Në fakt, po përgatitemi të nisim një udhëtim familjar për të eksploruar pjesë të ndryshme të Kosovës. Qëllimi ynë është të prezantojmë qytetet, bukuritë natyrore, restorantet, atraksionet kulturore dhe vendet e veçanta që nuk njihen aq shumë, përmes platformave tona të rrjeteve sociale.
Duam që njerëzit që nuk e kanë menduar kurrë ta vizitojnë Kosovën t’i shohin videot tona dhe të mendojnë: Ky është një vend që do të doja ta vizitoja.
Ndërsa për njerëzit nga Kosova që jetojnë jashtë vendit, shpresojmë që përmbajtja jonë t’u japë edhe një arsye tjetër për t’u ndier krenarë për atdheun e tyre.
Telegrafi: Cili do ishte mesazhi juaj për fund?
Chris Hagan: Nëse ka një gjë që do të donim që njerëzit të nxirrnin nga historia jonë, është se ndonjëherë përvojat më domethënëse në jetë ndodhin kur je i gatshëm të dalësh përtej asaj që njeh.
Kur u larguam nga Shtetet e Bashkuara me fëmijët tanë, nuk e dinim saktësisht se ku do të na çonte udhëtimi apo cilat vende do të kishin ndikimin më të madh në familjen tonë.
Sigurisht që nuk e kishim parashikuar se do të krijonim një lidhje kaq të fortë me Kosovën.
Ajo që nisi si një përvojë udhëtimi është bërë një kapitull domethënës në jetën e familjes sonë.
Jemi jashtëzakonisht mirënjohës për mirësinë, inkurajimin dhe mbështetjen që kemi marrë nga njerëzit në mbarë vendin, veçanërisht nga ata që e kanë ndjekur udhëtimin tonë në internet.
Reagimi ndaj videove tona ka qenë jashtëzakonisht pozitiv. Kemi marrë mesazhe të panumërta nga njerëz që na kanë mirëpritur, na kanë rekomanduar vende për t’i vizituar dhe kanë ndarë histori personale për domethënien që ka vendi i tyre për ta.
Përmes përmbajtjes sonë në rrjetet sociale, familja jonë tashmë ka arritur miliona shikues dhe shpresojmë ta shfrytëzojmë këtë mundësi për t’i ndihmuar më shumë njerëz të zbulojnë anën pozitive të Kosovës.
Dëshirojmë gjithashtu të theksojmë se nuk jemi këtu për të thënë se ndonjë vend është i përsosur. Çdo vend ka sfidat e veta, përfshirë edhe Shtetet e Bashkuara. Por besojmë se ka një vlerë të jashtëzakonshme në njohjen dhe vlerësimin e të mirave që ekzistojnë në kultura të ndryshme.
Njerëzve të Kosovës duam t’u themi thjesht: Faleminderit shumë!
Faleminderit që e mirëpritët familjen tonë, i përqafuat fëmijët tanë dhe na bëtë të ndihemi si në shtëpi.
Presim me padurim të vazhdojmë udhëtimin tonë, të eksplorojmë më shumë nga vendi juaj i bukur dhe t’i ndajmë këto përvoja me botën./Telegrafi/