Më shumë se tetë në dhjetë pjesëmarrës në pyetësorin online të Telegrafit vlerësojnë se gjendja në arsim duhet të shpallet urgjencë kombëtare dhe se ky sektor duhet të jetë prioriteti numër një i Qeverisë. Këtë qëndrim e kanë shprehur 389 nga 474 pjesëmarrësit, apo 82,1 për qind e tyre.
Kjo është gjetja kryesore e pyetësorit “A duhet arsimi të shpallet prioritet kombëtar?”, të realizuar online nga Telegrafi.com me lexuesit e tij.
Krahas shumicës që mbështet shpalljen e urgjencës kombëtare, 74 pjesëmarrës, apo 15,6 për qind, kanë zgjedhur alternativën se arsimi nuk duhet të konsiderohet urgjencë kombëtare, por kërkon një qasje më serioze. Ndërkaq, 11 pjesëmarrës, apo 2,3 për qind, nuk kanë shprehur qëndrim.
Mësimdhënia, kurrikulat dhe politizimi në krye të shqetësimeve
Në pyetjen se cili është problemi më i madh i arsimit në Kosovë, alternativa më e përzgjedhur është mungesa e cilësisë në mësimdhënie. Këtë e kanë identifikuar 143 pjesëmarrës, apo 30,2 për qind.
Pas saj renditen kurrikulat që nuk u përgjigjen nevojave të nxënësve, me 115 përgjigje apo 24,3 për qind, dhe politizimi e menaxhimi jotransparent, me 84 përgjigje apo 17,7 për qind.
Tekstet shkollore të papërditësuara ose jocilësore janë konsideruar problemi kryesor nga 37 pjesëmarrës, apo 7,8 për qind, ndërsa infrastruktura e dobët e shkollave nga 28 pjesëmarrës, apo 5,9 për qind.
Informimi i dobët i të rinjve për mundësitë dhe përgatitja e dobët për tregun e punës kanë marrë nga 25 përgjigje, apo nga 5,3 për qind.
Numrin e madh të nxënësve në qytete e kanë veçuar 12 pjesëmarrës, ndërsa pabarazitë sociale ndërmjet qytetit dhe fshatit pesë të tjerë.
Si i shpjegojnë pjesëmarrësit rezultatet e ulëta të nxënësve?
Edhe në pyetjen për arsyet e rezultateve të ulëta në testet e dijes dhe shkathtësive, cilësia e mësimdhënies del si alternativa më e përzgjedhur.
Në këtë rast, 116 pjesëmarrës, apo 24,5 për qind, kanë zgjedhur cilësinë e dobët të mësimdhënies, ndërsa 105, apo 22,2 për qind, politizimin dhe menaxhimin joefektiv të arsimit.
Kurrikulat që nuk u përgjigjen nevojave të nxënësve janë përzgjedhur nga 83 pjesëmarrës, apo 17,5 për qind, kurse mungesa e motivimit të nxënësve nga 77, apo 16,2 për qind.
Mungesën e mbështetjes nga prindërit e kanë identifikuar 33 pjesëmarrës, apo 7 për qind. Mungesa e vlerësimit të duhur të nxënësve dhe mungesa e teksteve e materialeve të përshtatshme mësimore kanë marrë nga 30 përgjigje, apo nga 6,3 për qind. Këto rezultate pasqyrojnë perceptimet e pjesëmarrësve për shkaqet e problemit, jo një matje të ndikimit të secilit faktor.
Më shumë praktikë profesionale dhe përditësim të kurrikulave
Kur janë pyetur se çfarë duhet ndryshuar që të rinjtë të përgatiten më mirë për tregun e punës, pjesëmarrësit kanë veçuar lidhjen ndërmjet shkollës dhe praktikës profesionale.
Këtë alternativë e kanë përzgjedhur 188 pjesëmarrës, apo 39,7 për qind. Përditësimi i kurrikulës sipas nevojave të tregut është zgjedhur nga 171 pjesëmarrës, apo 36,1 për qind, ndërsa trajnimi i mësuesve për metoda moderne nga 163, apo 34,4 për qind.
Ndryshimin e mënyrës së menaxhimit të shkollave e kanë kërkuar 104 pjesëmarrës, apo 21,9 për qind, kurse investimin në teknologji dhe aftësi digjitale 72 pjesëmarrës, apo 15,2 për qind.
Më pak të përzgjedhura janë alternativat për bashkëpunim më të madh me bizneset dhe universitetet, me 8,9 për qind; rritjen e numrit të studentëve në drejtimet ku ka mungesë, me 7 për qind; dhe mbështetjen për aftësi ndërpersonale, me 6,8 për qind. Mësimi online dhe dhënia e diplomave Bachelor e Master online janë përzgjedhur nga nëntë pjesëmarrës, apo 1,9 për qind.
Vetëm 5,7 për qind e konsiderojnë të mjaftueshëm raportimin e mediave për arsimin
Një tjetër gjetje e pyetësorit lidhet me vëmendjen që mediat i kushtojnë arsimit.
Gjithsej 211 pjesëmarrës, apo 44,5 për qind, mendojnë se mediat raportojnë shumë pak për këtë sektor. Të tjerë 184, apo 38,8 për qind, vlerësojnë se mediat raportojnë, por jo sa duhet, ndërsa 52 pjesëmarrës, apo 11 për qind, kanë zgjedhur alternativën se nuk raportojnë fare.
Vetëm 27 pjesëmarrës, apo 5,7 për qind, e konsiderojnë të mjaftueshëm raportimin mediatik për arsimin.
Të marra së bashku, alternativat që shprehin raportim të pakët, të pamjaftueshëm ose mungesë raportimi përbëjnë 94,3 për qind të përgjigjeve, përkatësisht qëndrimin e 447 pjesëmarrësve.
Lexuesit kërkojnë analiza për tekstet shkollore dhe reformat
Të pyetur se cilat tema dëshirojnë të lexojnë më shpesh në Telegrafi.com, pjesëmarrësit kanë shfaqur më së shumti interes për analiza ekspertësh mbi cilësinë e librave dhe teksteve shkollore. Kjo alternativë ka marrë 191 përzgjedhje, apo 40,3 për qind.
Propozimet dhe mendimet e ekspertëve për reformat e nevojshme janë përzgjedhur nga 178 pjesëmarrës, apo 37,6 për qind, ndërsa analizat për cilësinë e arsimit nga 171, apo 36,1 për qind.
Interes është shprehur edhe për rolin e prindërve dhe komunitetit në edukim, me 121 përzgjedhje apo 25,5 për qind, si dhe për drejtimet që ofrojnë më shumë perspektivë e mundësi punësimi, me 92 përzgjedhje apo 19,4 për qind.
Digjitalizimi dhe mësimi elektronik në shkolla janë përzgjedhur nga 56 pjesëmarrës, apo 11,8 për qind, ndërsa mësimi tërëditor nga 46, apo 9,7 për qind.
Përgjigjet e hapura: Nga vlerësimi i mësimdhënësve te lidhja e shkollës me jetën praktike
Në pyetjen e fundit, ku lexuesit mund të propozonin vetë tema për trajtim, janë regjistruar 303 përgjigje të shkruara, apo 63,9 për qind e totalit. Këtë fushë e kanë lënë pa plotësuar 171 pjesëmarrës, apo 36,1 për qind. Jo të gjitha përgjigjet e shkruara përmbajnë propozime konkrete.
Ndër temat e propozuara janë rishikimi i teksteve shkollore, ndryshimi i metodave të mësimit, trajnimi i mësimdhënësve, nxitja e leximit dhe trajtimi i rezultateve të PISA-s.
Në përgjigje të tjera kërkohet vëmendje për vlerësimin e performancës së mësimdhënësve, shkollimin profesional dhe perspektivën e studentëve në tregun e punës.
“PISA duhet të jetë një alarm për Kosovën, por jo një arsye për të fajësuar vetëm nxënësit. Ne duhet të shikojmë sistemin në tërësi”, ka shkruar një nga pjesëmarrësit në përgjigjen e hapur.
Kush mori pjesë në pyetësor?
Tri pyetjet e para kanë mbledhur të dhëna për vendbanimin, moshën dhe gjininë e pjesëmarrësve.
Pjesëmarrjen më të madhe e kanë pasur lexuesit që jetojnë në Prishtinë, me 144 përgjigje apo 30,4 për qind. Pas tyre renditen Ferizaj me 40 përgjigje, Prizreni me 33 dhe Gjilani me 31. Nga diaspora janë regjistruar 32 përgjigje, apo 6,8 për qind, krahas pjesëmarrjes nga vendbanime të tjera.
Sipas moshës, grupi më i përfaqësuar është ai 26–40 vjeç, me 197 pjesëmarrës apo 41,6 për qind, i ndjekur nga grupmosha 41–60 vjeç, me 170 pjesëmarrës apo 35,9 për qind. Mbi 60 vjeç janë 66 pjesëmarrës, 18–25 vjeç janë 39, ndërsa nën 18 vjeç dy pjesëmarrës.
Sa i përket gjinisë, 316 pjesëmarrës, apo 66,7 për qind, janë deklaruar meshkuj, 153, apo 32,3 për qind, femra, ndërsa pesë kanë zgjedhur të mos deklarohen.
Shënim: Rezultatet pasqyrojnë qëndrimet e pjesëmarrësve në pyetësorin online të Telegrafit dhe nuk duhen interpretuar si qëndrim përfaqësues i gjithë popullsisë së Kosovës. Përqindjet janë llogaritur mbi 474 pjesëmarrës dhe janë rrumbullakosur në një shifër pas presjes. Në pyetjet për temat që lexuesit dëshirojnë të lexojnë dhe për ndryshimet e nevojshme për përgatitjen për tregun e punës, mund të zgjidheshin deri në dy alternativa; për këtë arsye, përqindjet e tyre nuk mblidhen në 100. /Telegrafi/