Në fund të tetorit, do t'i ndryshojmë përsëri orët dhe, ndërsa afrohet ora e dimrit, kthehet pyetja që ka shkaktuar debat për vite me radhë: a duhet ta ndryshojmë fare kohën dhe, nëse kjo praktikë hiqet, cili sistem kohor do të ishte më mirë të ruhej?
Shkencëtarët kanë një përgjigje mjaft të qartë.
Sipas një analize të re shkencore, ora e përhershme e dimrit do të ishte më e dobishme për shëndetin e njeriut sesa ora e përhershme e verës, shkruan gazeta austriake Heute, transmeton Klankosova.tv.
Pse është ora e dimrit më e mirë?
Hulumtuesit nga Universiteti i Kolumbisë Britanike në Kanada analizuan hulumtimet e mëparshme shkencore mbi ndikimin e kohës në trupin e njeriut. Përfundimet e tyre, të botuara në Revistën e Shoqatës Mjekësore Kanadeze, tregojnë se, nëse ndryshimi sezonal i orës hiqet, do të ishte më mirë të ruhej përgjithmonë ora standarde, ose e dimrit.
Arsyeja kryesore është drita e mëngjesit. Trupat tanë kanë një orë të brendshme biologjike që rregullon gjumin, zgjimin dhe shumë procese të tjera trupore. Drita e ditës në mëngjes e ndihmon atë të përshtatet me ritmin natyror të ditës dhe natës, ndërsa ekspozimi më i madh ndaj dritës në mbrëmje mund të vonojë rënien në gjumë.
Prandaj, koha e përhershme e kursimit të ditës, veçanërisht gjatë muajve të dimrit, mund të ndikojë negativisht në cilësinë dhe kohëzgjatjen e gjumit, transmeton Klankosova.tv.
Patrick Baylis i Universitetit të British Columbia shpjegon se tërheqja e kohës së përhershme të kursimit të ditës është e kuptueshme. Njerëzit pëlqejnë të kenë më shumë dritë dite pas punës ose shkollës, por hulumtimet tregojnë se një lindje e vonë e diellit mund të shoqërohet me gjumë më të shkurtër, produktivitet më të ulët dhe performancë më të dobët akademike.
Problemi janë mëngjeset e errëta të dimrit
Shkencëtarët po paralajmërojnë veçanërisht për pasojat që mund të ketë koha e përhershme e kursimit të ditës gjatë dimrit. Në këtë rast, dielli do të lindte një orë më vonë sesa në kohën e dimrit. Kjo do të thotë që shumë studentë do të shkonin në shkollë dhe punonjës në punë ndërsa është ende errësirë jashtë. Përveç ndikimit të mundshëm në gjumë dhe përqendrim, ka edhe pyetje në lidhje me sigurinë në trafik, veçanërisht kur bëhet fjalë për fëmijët në rrugën e tyre për në shkollë.
Disa vende tashmë janë përpjekur ta mbajnë kohën e përhershme të kursimit të ditës, por kanë hequr dorë nga ky vendim. Shtetet e Bashkuara prezantuan kohën e përhershme të kursimit të ditës në vitin 1974, por vendimi u tërhoq po atë vit. Rusia zbatoi të njëjtin sistem nga viti 2011 deri në vitin 2014, pas së cilës u rikthye në kohën standarde. Kili mori një vendim të ngjashëm.
Kur do t'i ndryshojmë përsëri orët?
Në kohën e dimrit do të kalohet të dielën, më 25 tetor 2026. Pastaj, në orën 3 të mëngjesit, do të zhvendosen orët një orë prapa, në orën 2 të mëngjesit.
Kjo do të thotë se do të kemi një orë shtesë për të fjetur atë natë, por do të errësohet më herët në pasdite.
Edhe pse heqja e ndryshimeve të orës është diskutuar prej vitesh, një vendim përfundimtar në nivelin e Bashkimit Evropian nuk është marrë ende. Parlamenti Evropian mbështeti propozimin për të hequr ndryshimet sezonale të orës në vitin 2019, por shtetet anëtare nuk kanë arritur një marrëveshje nëse do ta mbajnë përgjithmonë kohën e verës apo të dimrit. Pra, të paktën për momentin, do të vazhdojmë t'i ndryshojmë orët dy herë në vit.