Rritja e numrit të studentëve, vështirësitë e të diplomuarve për të gjetur punë dhe ndryshimet në tregun e punës kanë nxitur debat për të ardhmen e arsimit në Zvicër. Politikanët dhe përfaqësuesit e biznesit kërkojnë forcimin e arsimit profesional dhe më shumë përvojë praktike gjatë studimeve universitare. Ndërkohë, Travailsuisse paralajmëron se nuk duhet anashkaluar mungesa e fuqisë punëtore si pasojë e daljes në pension të shumë punonjësve.
305 mijë studentë deri në vitin 2035
Sipas një parashikimi të Zyrës Federale të Statistikave (FSO), numri i studentëve në universitetet zvicerane pritet të rritet me 21 për qind, duke arritur në 305 mijë deri në vitin 2035, raporton 20minuten.
Megjithatë, shumë të diplomuar të rinj po hasin vështirësi për të hyrë në tregun e punës.
Thirrje për forcimin e arsimit profesional
Bettina Balmer, këshilltare kombëtare e FDP-së nga Cyrihu, e cilëson këtë zhvillim si të pafavorshëm për Zvicrën. Sipas saj, nevojiten masa për të parandaluar pasojat e mundshme, ndërsa përgjegjësia për arsimin u takon kantoneve.
Balmer thekson rëndësinë e promovimit të arsimit profesional dhe të informimit të prindërve se universiteti nuk është e vetmja rrugë drejt një karriere të suksesshme.
Ajo përmend si shembuj infermierinë, e cila tashmë është edhe profesion akademik, si dhe mundësinë për t’u bërë inxhinier përmes arsimimit të mëtejshëm.
Në kantonin e Cyrihut, sipas Balmer, përqindja e nxënësve që ndjekin gjimnazin akademik ka mbetur relativisht e qëndrueshme, në rreth 20 për qind.
Edhe Katharina Prelicz-Huber, këshilltare kombëtare e Partisë së Gjelbër, kërkon që arsimi profesional të bëhet më tërheqës. Ajo thekson se mundësitë për arsimim të mëtejshëm mbeten të hapura edhe pas përfundimit të një formimi profesional.
Megjithatë, Prelicz-Huber paralajmëron se arsimi profesional dhe universitetet nuk duhet të vihen përballë njëri-tjetrit. Sipas saj, përparimet e shpejta në inteligjencën artificiale e bëjnë të domosdoshëm edhe formimin e njerëzve me njohuri të thella, të aftë për të vlerësuar situatat dhe për të ndërhyrë kur është e nevojshme.
Drejtorët e arsimit: Rritja ishte e pritshme
Konferenca e Drejtorëve të Arsimit Kantonal (EDK) nuk është e befasuar nga rritja e parashikuar e numrit të studentëve, pasi ajo lidhet me zhvillimet demografike.
Sipas FSO-së, deri në vitin 2035 pritet të rritet me 17 për qind edhe numri i studentëve në universitetet e shkencave të aplikuara. Arsimi i lartë profesional mbetet një alternativë ndaj studimeve universitare.
Për të ndihmuar të rinjtë në zgjedhjen e karrierës, kantonet po përqendrohen te këshillimi për profesionin, studimet dhe zhvillimin profesional. Në vitin 2021, ato miratuan një strategji kombëtare me plan veprimi, që synon ndër të tjera përmirësimin e mundësive të barabarta në arsim dhe në jetën profesionale.
Ndërkohë, qeveria federale, kantonet dhe organizatat profesionale kanë nisur projektin «Atraktiviteti i Arsimit dhe Trajnimit Profesional», me synimin për ta përshtatur këtë sistem me ndryshimet e ardhshme në botën e punës dhe në shoqëri.
Bizneset kërkojnë më shumë përvojë praktike
Për organizatën ekonomike Economiesuisse, çështja kryesore nuk është vetëm numri i studentëve, por edhe drejtimi dhe mënyra e studimeve të tyre.
Rudolf Minsch, kryeekonomist i Economiesuisse, thekson se përvoja praktike është veçanërisht e rëndësishme dhe se hyrja në tregun e punës mund të bëhet më e vështirë për të diplomuarit që nuk kanë përvojë profesionale.
Sipas tij, universitetet duhet t’i organizojnë programet e studimit në mënyrë që studentët të mund të fitojnë përvojë relevante pune paralelisht me studimet.
Minsch vlerëson se arsimi profesional ofron një rrugë të përshtatshme drejt tregut të punës dhe se zhvillimet e lidhura me inteligjencën artificiale mund ta rrisin rëndësinë e tij. Aftësitë praktike pritet të fitojnë më shumë peshë, ndërsa njohuritë thjesht faktike mund të humbasin rëndësi.
Travailsuisse: Ndryshimi demografik nuk duhet harruar
Organizata ombrellë e punonjësve Travailsuisse i konsideron shqetësimet për papunësinë e ardhshme të akademikëve si të tepruara.
Sipas Jackie Vorpe, drejtoreshë e politikave arsimore, dhe Thomas Bauer, drejtor i politikave ekonomike, vështirësitë aktuale të të diplomuarve lidhen kryesisht me dobësimin e ekonomisë dhe humbjen e vendeve të punës në sektorë si teknologjia e informacionit (IT), prodhimi dhe financat. Në këtë situatë po ndikojnë edhe efektet fillestare të inteligjencës artificiale.
Në sektorë ku arsimi profesional luan rol më të madh, si ndërtimi dhe kujdesi shëndetësor, situata ekonomike është më e mirë. Megjithatë, perspektivat e ardhshme mbeten të pasigurta.
Travailsuisse thekson se në vitet e ardhshme shumë më tepër njerëz pritet të dalin në pension sesa të hyjnë në tregun e punës. Për këtë arsye, punëdhënësit duhet të mendojnë në perspektivë afatgjatë dhe të mos neglizhojnë punësimin e punonjësve të rinj, pasi kjo mund t’u kushtojë shtrenjtë në të ardhmen./Telegrafi/