Juristja nga Afrika e Jugut, Navanethem “Navi” Pillay, është shpallur fituese e Çmimit Nobel për Paqe për vitin 2026, në vlerësim të përpjekjeve të saj për promovimin e së drejtës ndërkombëtare dhe paqes.
Duke shpallur fituesen, kryetari i Komitetit Norvegjez të Nobelit, Jørgen Watne Frydnes, tha se çmimi i jepet një personi që, me guxim dhe integritet të jashtëzakonshëm, ka udhëhequr përpjekjet drejt krijimit të një rendi juridik global më gjithëpërfshirës.
“Fituesja e këtij viti ka luajtur rol thelbësor në garantimin që krimet e luftës, krimet kundër njerëzimit dhe gjenocidi të ndiqen penalisht”, deklaroi Frydnes.
Pillay ka lindur në Durban, në bregun lindor të Afrikës së Jugut. Në vitin 2008, ajo u emërua Komisionere e Lartë e Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut, detyrë të cilën e mbajti deri në vitin 2014, transmeton Telegrafi.
Para emërimit në këtë post, ajo punoi si avokate mbrojtëse e aktivistëve kundër aparteidit, duke kontribuar edhe në përpjekjet për garantimin e të drejtave të të burgosurve në ishullin Robben Island, ku mbaheshin kundërshtarë të regjimit të atëhershëm.
Gjatë karrierës së saj, Pillay shërbeu si gjyqtare e përkohshme në Gjykatën e Lartë të Afrikës së Jugut dhe si gjyqtare në Tribunalin Penal Ndërkombëtar për Ruandën. Në vitin 2003, ajo u emërua gjithashtu gjyqtare në Gjykatën Penale Ndërkombëtare, ku shërbeu në Dhomën e Apelit deri në vitin 2008.
Në vitin 2025, gjatë kohës kur drejtonte Komisionin e Pavarur Ndërkombëtar të Hetimit për Territorin e Pushtuar Palestinez, përfshirë Jerusalemin Lindor, dhe Izraelin, Pillay akuzoi Izraelin për kryerjen e gjenocidit në Gaza.
Ndërkohë, Fondacioni Nobel njoftoi në shtator se do ta rriste shumën financiare të çmimeve Nobel në 12 milionë korona suedeze për secilën kategori, ekuivalente me rreth 1.07 milionë euro.
Drejtoresha ekzekutive e Fondacionit Nobel, Hanna Stjärne, tha se rritja lidhet me 125-vjetorin e Çmimit Nobel dhe synon të ruajë rëndësinë afatgjatë të çmimit, si dhe vlerën e tij financiare me kalimin e kohës. /Telegrafi/