Nuk është vetë pija ajo që shqetëson studiuesit – një detaj i zakonshëm në mënyrën si e konsumojmë mund të ketë rëndësi shumë më të madhe
Kafeja ose çaji janë pjesë e pandashme e rutinës së mëngjesit për shumë njerëz, por temperatura e pijes meriton më shumë vëmendje sesa i kushtojmë zakonisht. Një studim i madh tregon një lidhje mes konsumimit të pijeve shumë të nxehta dhe rrezikut më të lartë për një lloj të kancerit të ezofagut.
Rreziku ishte veçanërisht më i lartë te personat që kafenë ose çajin i konsumonin kur ishin ende tepër të nxehtë.
Temperatura e lartë dhe rreziku i kancerit të ezofagut
Studiuesit analizuan të dhënat e pothuajse një milion të rriturve në Mbretërinë e Bashkuar. Personat që deklaruan se i pinin pijet “shumë të nxehta” kishin më shumë se trefish rrezik relativ për karcinomën skuamoze të ezofagut, krahasuar me ata që i konsumonin të ngrohta, por jo përvëluese.
Rezultatet janë publikuar në revistën International Journal of Cancer, përcjell Telegrafi.
Megjithatë, gjetjet nuk nënkuptojnë se kafeja ose çaji në vetvete shkaktojnë kancer. Sipas studiuesve, çështja kryesore është temperatura tepër e lartë e lëngut dhe ekspozimi i përsëritur i mukozës së ezofagut ndaj nxehtësisë.
Prandaj, lënia e pijes të ftohet pak para konsumimit mund të jetë një mënyrë e thjeshtë për të zvogëluar ekspozimin ndaj këtij faktori rreziku.
Çfarë tregoi studimi me gati një milion njerëz
Shkencëtarët përdorën të dhëna nga dy studime të mëdha britanike, Million Women Study dhe UK Biobank. Në total u analizuan pothuajse një milion persona të moshës 37 deri në 73 vjeç.
Pjesëmarrësit deklaruan nëse kafenë dhe çajin zakonisht i konsumonin “të ngrohtë”, “të nxehtë” apo “shumë të nxehtë”, si dhe sa filxhanë pinin gjatë ditës.
Gjendja e tyre shëndetësore u ndoq për më shumë se një dekadë. Në analizën e rrezikut studiuesit morën parasysh edhe faktorë të tjerë, përfshirë moshën, pirjen e duhanit, konsumimin e alkoolit dhe karakteristikat trupore.
Gjatë periudhës së ndjekjes u regjistruan 2.348 raste të reja të kancerit të ezofagut. Prej tyre, 1.045 ishin karcinoma skuamoze dhe 1.303 adenokarcinoma.
Lidhja më e qartë me temperaturën e pijeve u vu re pikërisht te karcinoma skuamoze.
Rreziku relativ ishte më shumë se trefish më i lartë
Personat që konsumonin pije “shumë të nxehta” kishin një rrezik relativ 3,17 herë më të lartë për karcinomë skuamoze të ezofagut, krahasuar me ata që i konsumonin të ngrohta. Kjo përfaqëson një rritje relative prej 217 për qind.
Edhe te personat që pinin pije “të nxehta”, por jo “shumë të nxehta”, u regjistrua një rrezik pothuajse dyfish më i lartë.
Në anën tjetër, një lidhje e tillë nuk u konstatua qartë për adenokarcinomën e ezofagut. Kjo sugjeron se temperatura e lartë mund të mos ketë të njëjtën lidhje me të gjitha llojet e kancerit të këtij organi.
Rëndësi mund të ketë edhe numri i filxhanëve
Studimi tregoi se vëmendje meriton edhe sasia e pijeve të ngrohta që konsumohen çdo ditë.
Personat që pinin gjashtë ose më shumë pije të ngrohta në ditë kishin 71 për qind rrezik relativ më të lartë për karcinomë skuamoze sesa ata që konsumonin më pak se gjashtë.
Lidhja mbeti e pranishme edhe pasi studiuesit morën parasysh temperaturën e pijeve.
Rezultatet ishin të ngjashme pavarësisht pirjes së duhanit, konsumimit të alkoolit apo shtimit të qumështit, çka i shtyu autorët të konsideronin se vetë nxehtësia mund të ketë rol të rëndësishëm.
Si mund ta dëmtojë nxehtësia ezofagun
Një nga shpjegimet e mundshme është dëmtimi i përsëritur termik i mukozës së ezofagut.
Kur një lëng shumë i nxehtë kalon nëpër ezofag, ai mund t’i ekspozojë qelizat ndaj temperaturave që dëmtojnë indin. Nëse kjo ndodh vazhdimisht për vite, mund të krijohen kushte që lidhen me inflamacion kronik dhe ndryshime qelizore.
Onkologu Sridhar Papaiah Susheela, i cili nuk mori pjesë në studim, thekson se problemi nuk qëndron te vetë kafeja apo çaji, por te temperatura tepër e lartë.
Dëmtimet e përsëritura dhe inflamacioni konsiderohen një prej mekanizmave të mundshëm që mund të shpjegojnë lidhjen me karcinomën skuamoze.
Mbi 65 gradë Celsius konsiderohet temperaturë shumë e lartë
Agjencia Ndërkombëtare për Kërkime mbi Kancerin (IARC), pjesë e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, i ka klasifikuar pijet që konsumohen në temperatura mbi 65 gradë Celsius si “me gjasë kancerogjene për njerëzit”.
Ky klasifikim lidhet me temperaturën dhe jo me llojin e pijes. Pra, më e rëndësishme është sa e nxehtë është pija sesa nëse bëhet fjalë për kafe apo çaj.
Sa duhet të prisni para gllënjkës së parë?
Një masë e thjeshtë është që kafeja ose çaji i sapopërgatitur të lihen pak të ftohen.
Susheela këshillon të pritet të paktën tre deri në pesë minuta, në mënyrë që temperatura të ulet nën 65 gradë Celsius. Ndjesia e djegies ose mpirjes së gjuhës mund të jetë shenjë se pija është ende tepër e nxehtë.
Megjithatë, temperatura nuk është faktori i vetëm i rrezikut për kancerin e ezofagut. Pirja e duhanit dhe konsumimi i tepërt i alkoolit mbeten faktorë të rëndësishëm, ndërsa obeziteti dhe refluksi kronik lidhen veçanërisht me adenokarcinomën.
Prandaj, lënia e kafesë ose çajit të ftohet pak nuk është masë e vetme parandaluese, por përbën një zakon të thjeshtë me të cilin mund të shmanget ekspozimi i panevojshëm i ezofagut ndaj temperaturave shumë të larta. /Telegrafi/