India po përballet me një kërcënim të ri ekonomik nga SHBA-ja, pasi Dhoma e Përfaqësuesve ka miratuar një legjislacion që i jep presidentit Donald Trump kompetenca të gjera për vendosjen e sanksioneve ndaj Rusisë dhe tarifa deri në 100 për qind ndaj vendeve që blejnë naftë dhe gaz rus.
Ligji tashmë pritet të shkojë te Trump për nënshkrim, ndërsa India dhe Kina janë ndër vendet më të ekspozuara ndaj masave të mundshme, për shkak të rolit të tyre si blerësit kryesorë të naftës ruse.
Për Indinë, çështja është veçanërisht e ndjeshme. Për katër vjet, nafta ruse, e cila u zhvendos nga tregjet perëndimore pas pushtimit të Ukrainës, ka rrjedhur drejt rafinerive indiane, shpesh me çmime të favorshme.
Kjo ka ndihmuar në uljen e kostos së një prej importeve më të mëdha të vendit dhe u ka siguruar rafinerive indiane furnizime të konsiderueshme me naftë bruto.
Tani, ky avantazh ekonomik po shndërrohet në një rrezik të rëndësishëm gjeopolitik, transmeton Telegrafi.
Sipas Global Trade Research Initiative (GTRI), Rusia përbënte 30.3 për qind të importeve të naftës bruto të Indisë gjatë vitit fiskal 2026.
Këto importe kishin vlerë rreth 40.8 miliardë dollarë, nga një faturë totale prej 134.7 miliardë dollarësh për importet e naftës bruto.
Në korrik, pesha e naftës ruse ishte edhe më e lartë, duke kaluar gjysmën e importeve indiane.
Furnizuesit e tjerë ishin shumë prapa Rusisë. Emiratet e Bashkuara Arabe përbënin 10.8 për qind të importeve të korrikut, Arabia Saudite 9.6 për qind, Venezuela 6.3 për qind, Brazili 5.5 për qind, Omani 5.3 për qind dhe SHBA-ja vetëm 2.9 për qind.
Kjo do të thotë se Rusia, e vetme, furnizoi Indinë me më shumë naftë bruto sesa këto gjashtë vende të marra së bashku, transmeton Telegrafi.
Në total, sipas CREA, Kina përbënte rreth gjysmën e eksporteve ruse të naftës bruto midis dhjetorit 2022 dhe gushtit 2026, ndërsa India rreth 37 për qind.
New Delhi ka mbrojtur politikën e saj të blerjes së naftës ruse, duke argumentuar se prioriteti është siguria energjetike e një popullsie prej rreth 1.4 miliardë banorësh.
Ajay Srivastava, ish-zyrtar indian i tregtisë dhe drejtues i GTRI-së, tha se kërcënimi amerikan mund të përdoret si presion ndaj Indisë në negociatat tregtare.
Sipas tij, India blen naftë ruse për të siguruar energji të përballueshme dhe jo për të financuar luftën.
Ndërkohë, senatori demokrat amerikan Richard Blumenthal tha pas miratimit të ligjit: “Kina dhe India, duhet ta blini naftën dhe gazin tuaj diku tjetër”.
Vendet që blejnë energji ruse normalisht do të kishin 180 ditë për të reduktuar importet ose për të negociuar me Uashingtonin, por presidenti amerikan mund ta shkurtojë këtë afat.
Qeveria indiane deklaroi se po monitoron zhvillimet dhe se mbetet “plotësisht e përkushtuar për garantimin e sigurisë energjetike” të qytetarëve të saj.
India mund të gjejë furnizues alternativë, por zëvendësimi i sasive të mëdha të naftës ruse nuk do të ishte pa kosto.
Sipas S&P Global, furnizimet alternative mund të sjellin çmime më të larta të naftës bruto, si dhe rritje të kostove të transportit dhe sigurimit. Rrugët më të gjata të transportit do të shtonin më tej shpenzimet.
Për më tepër, çështja nuk lidhet vetëm me çmimin e naftës. India importon më shumë se 88 për qind të naftës bruto që konsumon, ndërsa më shumë se 85 për qind e importeve vijnë nga vetëm gjashtë vende. Disa prej tyre ndodhen në rajone të prekura nga konflikte dhe tensione gjeopolitike.
Sipas Council on Energy, Environment and Water, rafineritë indiane nuk janë gjithmonë të pajisura për të kaluar lehtësisht nga një lloj nafte bruto në tjetrin.
Kërcënimi i SHBA-së nuk nënkupton domosdoshmërisht një taksë të drejtpërdrejtë mbi naftën ruse që hyn në Indi. Pasojat kryesore mund të ndihen përmes tarifave ndaj mallrave indiane që eksportohen në tregun amerikan.
Kjo do të mund të ndikonte te eksportuesit indianë, kursi i rupisë, marzhet e rafinerive dhe bilanci tregtar i vendit.
SHBA-ja importoi rreth 104 miliardë dollarë mallra nga India në vitin 2025, ndërsa tregtia dypalëshe e mallrave dhe shërbimeve arriti rreth 240 miliardë dollarë.
Eksportet indiane drejt SHBA-së përfshijnë pajisje elektronike, produkte farmaceutike, makineri, bizhuteri, kimikate, tekstile dhe produkte të naftës.
Vetëm pajisjet elektrike dhe elektronike përbënin rreth 25.8 miliardë dollarë të eksporteve indiane drejt SHBA-së në vitin 2025, ndërsa produktet farmaceutike rreth 9.7 miliardë dhe makineritë rreth 7.2 miliardë dollarë.
Përfitimi ekonomik nga zhvendosja drejt naftës ruse ka qenë i konsiderueshëm. Sipas CEEW, India ka kursyer rreth 12.6 miliardë dollarë që nga ndryshimi i politikës së saj të furnizimit pas vitit 2022.
Megjithatë, avantazhi i naftës ruse është zbehur. Zbritjet e mëdha që e bënë atë veçanërisht tërheqëse në vitet e para të luftës janë ngushtuar, ndërsa konkurrenca për naftën ruse është rritur dhe kostot e transportit, sigurimit dhe rreziqet që lidhen me sanksionet janë shtuar.
Situata bëhet edhe më komplekse për shkak të rolit të Indisë si qendër e përpunimit të naftës.
Rafineritë indiane e përpunojnë naftën ruse në produkte të rafinuara, të cilat më pas mund të eksportohen në tregjet ndërkombëtare.
Në gusht, importet ruse të produkteve të naftës arritën në 172 mijë tonë, sipas CREA-së, më shumë se shtatë herë mbi rekordin e mëparshëm mujor.
India furnizoi rreth 120 mijë tonë, ose afërsisht 70 për qind të kësaj sasie, kryesisht benzinë të prodhuar nga nafta ruse në një rafineri në Gujarat. Vlera e këtyre produkteve ishte rreth 78 milionë euro.
Vulnerabiliteti i Indisë nuk kufizohet vetëm te nafta bruto. Vendi importon më shumë se 60 për qind të gazit të lëngshëm të naftës (LPG), i cili përdoret si karburant kryesor për gatim nga më shumë se 330 milionë familje.
Rezervat strategjike të naftës në Indi mbulojnë vetëm rreth 9 deri në 10 ditë të importeve neto. Për krahasim, rezervat e Japonisë mbulojnë rreth 200 ditë dhe ato të Koresë së Jugut rreth 207 ditë.
Stoqet operative në rafineri ofrojnë edhe rreth 64 ditë furnizim. Kjo e vendos qeverinë indiane përballë një llogaritjeje të vështirë: sa mund të vazhdojë të përfitojë nga nafta ruse përpara se kursimet të tejkalohen nga rreziku i tarifave amerikane ndaj eksporteve të saj?
Përgjigjja do të varet nga zbritja që ofron Rusia, çmimet globale të naftës, kostot e transportit dhe sigurimit, niveli i tarifave që Trump mund të vendosë dhe nëse Uashingtoni do të ofrojë përjashtime ose do të arrijë një marrëveshje më të gjerë me New Delhin.
Për Indinë, nafta ruse ka qenë një burim i rëndësishëm kursimesh dhe sigurie energjetike. Tani, e njëjta varësi mund të kthehet në një pikë presioni në marrëdhëniet tregtare dhe strategjike me SHBA-në. /Telegrafi/