Me shumë gjasa e dini se ushqimi ndikon në shëndetin e të gjitha organeve të trupit dhe mëlçia nuk bën përjashtim. Konsumimi i perimeve me gjethe jeshile, proteinave të dobëta dhe atyre me bazë bimore, si edhe kufizimi i alkoolit dhe yndyrnave të ngopura, janë mënyra të njohura për të përmirësuar shëndetin dhe jetëgjatësinë.
Megjithatë, shpesh i kushtojmë më pak vëmendje erëzave që u shtojmë vakteve, siç është hudhra, dhe ndikimit që ato mund të kenë në funksionin e mëlçisë dhe në shëndetin e përgjithshëm. A është vërtet hudhra e dobishme për mëlçinë?
Dietologia e regjistruar Sharniquia White, MS, specialiste e ushqyerjes kulinare dhe themeluese e YouNiqly Nourishing LLC, thekson se hudhra ka shumë më tepër vlera sesa aroma e saj karakteristike, edhe pse, siç shprehet ajo, “mund ta nuhasësh nga larg”.
“Hudhra ka një shije të fortë, shumë të pasur dhe, kur piqet, i jep gatimit edhe një ëmbëlsi të lehtë,” thotë White, shkruan Parade.
Por a është hudhra e mirë për mëlçinë? Kjo është një pyetje e rëndësishme, sidomos duke pasur parasysh popullaritetin e dietave dhe “detokseve” të ndryshme.
Sipas Katherine M. Patton, RD, dietologe e regjistruar në Cleveland Clinic:
“Nëse jeni të shëndetshëm dhe nuk vuani nga ndonjë sëmundje e mëlçisë, mëlçia juaj është plotësisht e aftë të filtrojë ilaçet, toksinat dhe bakteret, duke i eliminuar ato përmes urinës ose jashtëqitjes. Shumë programe ‘detoksifikimi’ përfshijnë doza të larta bimësh mjekësore, vitaminash ose mineralesh, të cilat mund ta dëmtojnë mëlçinë sepse e detyrojnë të punojë më shumë për t’i përpunuar.”
Ekspertët theksojnë se ushqimi natyral duhet të jetë gjithmonë zgjedhja e parë kur bëhet fjalë për shëndetin. Në këtë kuptim, hudhra mund të jetë një shtesë e dobishme në dietë.
A është hudhra e mirë për mëlçinë?
Sipas dietologëve, hudhra mund të sjellë disa përfitime për mëlçinë, kryesisht falë vetive të saj anti-inflamatore. Megjithatë, ajo nuk është një kurë për sëmundjet e mëlçisë dhe nuk mund ta mbrojë e vetme organizmin nga zhvillimi i tyre.
Dr. Chris Mohr, Ph.D., RD, këshilltar për ushqyerjen dhe fitnesin në Garage Gym Reviews, shpjegon:
“Hudhra mund të jetë e dobishme për mëlçinë në situata të caktuara, por kryesisht si pjesë e një diete të shëndetshme dhe jo si trajtim më vete. Për njerëzit e shëndetshëm, shtimi i hudhrës në vakte është një zakon i mirë, por nuk pritet të sjellë ndryshime të dukshme në funksionin e mëlçisë vetëm nga konsumimi i saj.”
Ai shton se provat më të forta shkencore lidhen me personat që vuajnë nga sëmundja e mëlçisë dhjamore e lidhur me mosfunksionimin metabolik (MASLD), e njohur më parë si sëmundja joalkoolike e mëlçisë dhjamore (NAFLD).
Studime, përfshirë një të publikuar në vitin 2022 në Journal of Functional Foods, sugjerojnë se suplementet me pluhur hudhre mund të përmirësojnë enzimat e mëlçisë dhe disa tregues metabolikë.
Dr. Mohr thekson se konsumimi i hudhrës nuk sjell rezultate të menjëhershme. Nga ana tjetër, Patton vëren se studimet tregojnë se konsumimi i rregullt i hudhrës mund të ulë inflamacionin dhe stresin oksidativ brenda rreth 12 javësh.
Sipas saj, hudhra përmban përbërës bioaktivë, si:
Alicina;
Dialil disulfidi.
Këta përbërës mund të:
Rrisin aktivitetin antioksidues;
Frenojnë citokinat pro-inflamatore (proteina që nxisin inflamacionin);
Ndihmojnë në parandalimin e grumbullimit të yndyrës në mëlçi.
Nëse hudhra konsumohet rregullisht për muaj apo vite, përfitimet mund të jenë edhe më të mëdha.
Patton shton se suplementet e hudhrës të marra çdo ditë mund të ndihmojnë në uljen e yndyrës në mëlçi, por këto rezultate janë vërejtur te personat që tashmë kanë steatozë hepatike (mëlçi dhjamore).
Një studim i kryer te burrat kinezë tregoi gjithashtu se hudhra e papërpunuar (e gjallë) mund të ulë rrezikun e përkeqësimit të sëmundjes së mëlçisë te personat me MASLD.
Patton shpjegon:
“Prerja, shtypja ose përtypja e hudhrës së gjallë çliron më shumë alicinë sesa gatimi i saj. Për këtë arsye, konsumimi i hudhrës së papërpunuar mund të sigurojë sasi më të larta të kësaj substance aktive.”
Megjithatë, ajo thekson se ende nuk dihet saktësisht se sa hudhër e gjallë duhet konsumuar për të ulur rrezikun e përparimit të sëmundjeve të mëlçisë.
Si mund ta dëmtojë hudhra mëlçinë?
Në përgjithësi, konsumimi i hudhrës konsiderohet i sigurt. Megjithatë, Sharniquia White këshillon që personat që marrin ilaçe të caktuara të konsultohen me mjekun përpara se ta konsumojnë rregullisht.
Ajo paralajmëron se hudhra mund të ndërveprojë me medikamente si:
Warfarina;
Aspirina;
Barna të tjera kundër mpiksjes së gjakut (antikoagulantë).
Gjithashtu, duhet pasur parasysh se mëlçia është pjesë e sistemit tretës dhe jo të gjithë e tolerojnë mirë hudhrën.
White shton:
“Hudhra e gjallë mund të përkeqësojë urthin ose të shkaktojë shqetësime gastrointestinale.”
Nga ana tjetër, Dr. Mohr shpjegon se shumica e njerëzve të shëndetshëm nuk kanë probleme nga konsumimi normal i hudhrës, veçanërisht për sa i përket mëlçisë.
Megjithatë, ai këshillon që, përpara fillimit të çdo suplementi të ri ose ndryshimeve afatgjata e të rëndësishme në dietë, është e domosdoshme të konsultoheni me mjekun ose një dietolog të licencuar.
Ai shton se suplementet e hudhrës janë shumë më të përqendruara sesa hudhra si ushqim dhe mund të përbëjnë rrezik për personat që vuajnë nga sëmundje të mëlçisë ose që marrin ilaçe për probleme të tjera shëndetësore.
Në përfundim, Dr. Mohr thekson:
“Për shumicën e njerëzve të shëndetshëm, konsumimi i hudhrës në sasi normale nuk paraqet ndonjë rrezik të rëndësishëm afatgjatë. Problemi qëndron te teprimi, jo te hudhra vetë.”